علائم نزدیک شدن به پریود؛ PMS چند روز قبل شروع می‌شود؟
اگر چند روز مانده به پریود ناگهان احساس می‌کنید زودرنج‌تر شده‌اید، شکمتان نفخ کرده، سینه‌هایتان حساس شده یا بیشتر از همیشه هوس خوراکی‌های خاص می‌کنید، احتمالاً با علائم نزدیک شدن به پریود روبه‌رو هستید. مجموعه‌ای از این تغییرات جسمی و روحی با عنوان سندرم پیش از قاعدگی یا PMS شناخته می‌شود.
اما PMS چند روز قبل شروع می‌شود؟ پاسخ برای همه یکسان نیست. علائم پیش از قاعدگی ممکن است از حدود یک تا دو هفته قبل از شروع خون‌ریزی ظاهر شوند؛ بااین‌حال، در بسیاری از افراد شدت علائم در روزهای نزدیک‌تر به شروع پریود بیشتر می‌شود. منابع پزشکی گزارش می‌کنند که علائم معمولاً پس از شروع قاعدگی رو به کاهش می‌روند. NCBI
شناخت الگوی شخصی این نشانه‌ها علاوه بر اینکه به پیش‌بینی زمان پریود کمک می‌کند، می‌تواند در تشخیص تفاوت PMS معمولی با مشکلات شدیدتری مانند PMDD نیز مؤثر باشد.
فهرست مطالب
پی ام اس چیست و سندرم پیش از قاعدگی یعنی چه؟
اگر برایتان سؤال است که پی ام اس چیست یا سندرم پیش از قاعدگی یعنی چه؟ باید ابتدا معنی PMS را بدانیم.
PMS مخفف Premenstrual Syndrome به معنی «سندرم پیش از قاعدگی» است. این اصطلاح به مجموعه‌ای از علائم جسمی، خلقی و رفتاری گفته می‌شود که به‌صورت دوره‌ای بعد از تخمک‌گذاری و پیش از شروع پریود ایجاد می‌شوند. تغییرات خلقی، تحریک‌پذیری، نفخ، حساس شدن سینه‌ها، سردرد، خستگی و تغییر اشتها از نشانه‌های شناخته‌شده آن هستند. Office on Women’s Health
نکته مهم این است که هر تغییر کوچکی قبل از پریود الزاماً به معنی PMS بالینی نیست. ACOG، PMS را زمانی مطرح می‌کند که تغییرات جسمی یا خلقی به شکل تکرارشونده پیش از قاعدگی رخ دهند و بر زندگی معمول فرد تأثیر بگذارند.
PMS چند روز قبل شروع می‌شود؟
به‌طور کلی، علائم PMS می‌توانند در یک تا دو هفته قبل از پریود و در فاز لوتئال چرخه قاعدگی ظاهر شوند. البته این عدد یک قانون ثابت نیست؛ ممکن است فردی تنها سه یا چهار روز قبل از پریود متوجه تغییرات شود و فرد دیگری از بیش از یک هفته قبل علائم را احساس کند.
داده‌های بالینی درباره اختلالات پیش از قاعدگی نشان می‌دهند شدت علائم در بسیاری از افراد حدود 6 روز مانده به پریود افزایش پیدا می‌کند و می‌تواند در دو روز آخر پیش از شروع خون‌ریزی به بیشترین میزان برسد.
|
تغییرات احتمالی |
زمان تقریبی |
|---|---|
|
امکان شروع علائم پس از تخمک‌گذاری |
7 تا 14 روز قبل |
|
افزایش محسوس علائم در برخی افراد |
حدود 6 روز قبل |
|
امکان رسیدن بعضی علائم به بیشترین شدت |
1 تا 2 روز قبل |
|
معمولاً روند کاهش PMS آغاز می‌شود |
شروع پریود |
|
بسیاری از علائم کاهش یافته یا برطرف می‌شوند |
چند روز پس از شروع پریود |
علائم نزدیک شدن پریود چیست؟
علائم نزدیک شدن به پریود تنها به دل‌درد و گرفتگی‌های شکمی محدود نمی‌شوند و می‌توانند به شکل تغییرات جسمی و روحی مختلفی ظاهر شوند. نفخ، حساس شدن سینه‌ها، سردرد و خستگی در کنار تغییرات خلق‌وخو، اشتها، خواب و تمرکز از جمله علائم پریودی رایج هستند.
البته نوع و شدت این نشانه‌ها در هر فرد متفاوت است و حتی ممکن است علائم پریود در چرخه‌های مختلف یک فرد نیز تغییر کنند. به همین دلیل، شناخت الگوی شخصی بدن و توجه به زمان بروز علائم می‌تواند به تشخیص بهتر نزدیک شدن به پریود کمک کند.
علائم جسمی نزدیک شدن به پریود
- نفخ و احساس پری شکم
- گرفتگی یا دردهای شکمی
- حساسیت یا درد سینه‌ها
- سردرد
- کمردرد
- خستگی و کاهش انرژی
- یبوست یا اسهال
- تغییر اشتها و هوس غذایی
- احساس افزایش وزن یا احتباس مایعات
این علائم در منابع معتبر پزشکی از جمله Office on Women’s Health و ACOG در میان نشانه‌های شناخته‌شده PMS ذکر شده‌اند.
علائم روحی و روانی PMS
بخش مهمی از علائم پریودی مربوط به تغییرات خلقی است. فرد ممکن است پیش از قاعدگی مواردی مانند تحریک‌پذیری، زودرنجی، اضطراب، احساس غم، گریه کردن، نوسانات خلقی یا کاهش تمرکز را تجربه کند. مشکل خواب، کناره‌گیری اجتماعی و تغییر میل جنسی نیز ممکن است در بعضی افراد ایجاد شود. ACOG
نکته مهم، تکرار الگو است. اگر اضطراب یا افسردگی در تمام ماه وجود دارد و صرفاً قبل از پریود تشدید می‌شود، نباید بدون بررسی آن را فقط به PMS نسبت داد.
تغییر اشتها، خواب و انرژی قبل از پریود
در روزهای نزدیک به پریود، تغییر اشتها و سطح انرژی یکی از علائم رایج PMS است. برخی افراد بیشتر از روزهای معمول احساس گرسنگی می‌کنند یا میل بیشتری به خوردن شیرینی، شکلات و غذاهای خاص دارند. در کنار آن، احساس خستگی و کاهش انرژی نیز ممکن است بیشتر شود و انجام فعالیت‌های روزمره کمی دشوارتر به نظر برسد.
تغییر در الگوی خواب نیز می‌تواند از علائم نزدیک شدن به پریود باشد. بعضی افراد در این دوره بیشتر احساس خواب‌آلودگی می‌کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است خواب سبک یا بی‌کیفیتی داشته باشند. این تغییرات معمولاً همراه با سایر علائم پریودی ظاهر می‌شوند و در بسیاری از افراد با شروع قاعدگی به‌تدریج کاهش پیدا می‌کنند.
علائم شدید PMS
PMS برای همه شدت یکسانی ندارد. علائم پی ام اس شدید زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که عملکرد روزمره، کار، تحصیل یا روابط فرد را مختل کنند.
برای مثال، تحریک‌پذیری شدید، اضطراب قابل‌توجه، افسردگی، نوسانات خلقی شدید یا علائم جسمی آزاردهنده‌ای که هر ماه زندگی عادی را مختل می‌کنند، نیاز به ارزیابی پزشکی دارند. یکی از دلایل اهمیت این موضوع، وجود اختلال شدیدتری به نام PMDD است.
فرق PMDD با PMS چیست؟
PMS و PMDD هر دو از اختلالات پیش از قاعدگی هستند و معمولاً در روزها یا هفته‌های قبل از پریود بروز می‌کنند، اما تفاوت اصلی آنها در شدت علائم و تأثیرشان بر زندگی روزمره است. علائم PMS می‌تواند شامل نفخ، سردرد، حساسیت سینه‌ها، خستگی، تحریک‌پذیری و نوسانات خلقی باشد؛ در حالی که PMDD یا اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی شکل شدیدتری است و معمولاً با علائم خلقی شدیدتری مانند اضطراب، افسردگی، تحریک‌پذیری شدید و احساس از دست دادن کنترل همراه می‌شود.
مهم‌ترین فرق PMS و PMDD این است که علائم PMDD می‌توانند کار، تحصیل، روابط و فعالیت‌های روزمره فرد را به‌طور جدی مختل کنند. علائم PMDD معمولاً یک تا دو هفته قبل از پریود ظاهر می‌شوند و اغلب طی چند روز پس از شروع قاعدگی کاهش پیدا می‌کنند. اگر علائم PMS شدید به‌طور منظم تکرار می‌شوند و زندگی روزانه را تحت تأثیر قرار می‌دهند، بهتر است برای تشخیص دقیق PMS یا PMDD با پزشک مشورت شود.
علت بروز و تشخیص علائم PMS
علت دقیق PMS هنوز کاملاً مشخص نیست، اما تغییرات سطح استروژن و پروژسترون پس از تخمک‌گذاری و تأثیر آنها بر سیستم عصبی و سروتونین در بروز علائم نقش دارند. میزان حساسیت بدن به این تغییرات نیز در افراد متفاوت است و می‌تواند شدت علائم را تحت تأثیر قرار دهد.
برای تشخیص PMS، زمان و تکرار علائم اهمیت زیادی دارد. اگر نشانه‌هایی مانند نفخ، خستگی یا تغییرات خلقی به‌طور منظم پیش از قاعدگی ظاهر شوند و پس از شروع پریود کاهش پیدا کنند، احتمال ارتباط آنها با PMS بیشتر است. ثبت روزانه علائم در چند چرخه نیز به شناسایی این الگو کمک می‌کند.
استفاده از PMS App و تقویم قاعدگی
برای شناخت بهتر چرخه قاعدگی و پیگیری دقیق علائم PMS می‌توانید از اپلیکیشن لوشه لیدی استفاده کنید. این اپلیکیشن با امکان ثبت و پیگیری سیکل قاعدگی، تاریخ پریود و علائم مرتبط، به شما کمک می‌کند اطلاعات چرخه خود را منظم‌تر ثبت کنید و راهنمایی‌های کاربردی مرتبط با سلامت و چرخه قاعدگی دریافت کنید. برای شروع، همین حالا لوشه لیدی را دانلود کنید و چرخه قاعدگی خود را دقیق‌تر زیر نظر داشته باشید.
چرا قبل از پریود این علائم ایجاد می‌شوند؟
علت دقیق PMS هنوز کاملاً مشخص نشده است. بااین‌حال، تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی نقش مهمی در آن دارند.
پس از تخمک‌گذاری و در صورت رخ ندادن بارداری، سطح استروژن و پروژسترون تغییر می‌کند. به نظر می‌رسد بعضی افراد نسبت به این نوسانات حساس‌تر باشند. همچنین تغییرات سیستم سروتونین در علائم خلقی اختلالات پیش از قاعدگی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
بنابراین PMS را نباید صرفاً «بالا یا پایین بودن یک هورمون» در نظر گرفت؛ پاسخ بدن و سیستم عصبی به تغییرات طبیعی چرخه نیز اهمیت دارد.
چطور بفهمیم علائم مربوط به PMS هستند؟
علت دقیق PMS هنوز کاملاً مشخص نشده است. بااین‌حال، تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی نقش مهمی در آن دارند.
پس از تخمک‌گذاری و در صورت رخ ندادن بارداری، سطح استروژن و پروژسترون تغییر می‌کند. به نظر می‌رسد بعضی افراد نسبت به این نوسانات حساس‌تر باشند. همچنین تغییرات سیستم سروتونین در علائم خلقی اختلالات پیش از قاعدگی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. MS را نباید صرفاً «بالا یا پایین بودن یک هورمون» در نظر گرفت؛ پاسخ بدن و سیستم عصبی به تغییرات طبیعی چرخه نیز اهمیت دارد.
درمان PMS و راه‌های کاهش علائم پیش از قاعدگی
درمان PMS به نوع و شدت علائم بستگی دارد و یک روش واحد برای همه بهترین گزینه نیست. راهنمای ACOG بر رویکرد چندجانبه تأکید دارد که می‌تواند شامل تغییر سبک زندگی، ورزش و تغذیه، مداخلات روان‌شناختی و در موارد لازم درمان دارویی یا هورمونی باشد.
تغذیه مناسب در دوران PMS
رژیم غذایی متعادل می‌تواند بخشی از مدیریت دوران PMS باشد. کاهش مصرف بیش از حد نمک، قند و کافئین در برخی افراد به کاهش علائم کمک می‌کند. دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن از رژیم غذایی متنوع نیز اهمیت دارد.
برخی مطالعات درباره کلسیم، ویتامین B6 و منیزیم نتایج امیدوارکننده‌ای داشته‌اند، اما مکمل‌ها بی‌خطر و مناسب همه افراد نیستند؛ به‌خصوص مصرف خودسرانه دوزهای بالا توصیه نمی‌شود.
ورزش، خواب و کنترل استرس
فعالیت هوازی منظم، خواب کافی و مدیریت استرس از ساده‌ترین اقدامات برای کنترل بعضی علائم PMS هستند.
ورزش منظم ممکن است به کاهش خستگی، مشکلات تمرکز و برخی علائم خلقی کمک کند. یوگا، مدیتیشن و روش‌های آرام‌سازی نیز برای برخی افراد مفید هستند.
بهترین دارو برای پی ام اس چیست؟
برای عبارت «بهترین دارو برای پی ام اس» نمی‌توان نام یک دارو را برای همه افراد پیشنهاد کرد؛ انتخاب درمان به غالب بودن علائم جسمی یا روانی، شدت آنها، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی و احتمال بارداری بستگی دارد.
مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می‌توانند برای بعضی علائم جسمی مانند درد و سردرد استفاده شوند، اما برای همه افراد مناسب نیستند. در PMS یا PMDD شدید، پزشک ممکن است درمان‌های دیگری مانند مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) یا بعضی درمان‌های هورمونی را بررسی کند.
راهنمای مبتنی بر توصیه‌های ACOG نیز نشان می‌دهد SSRIs می‌توانند در کاهش علائم روانی، تحریک‌پذیری و اختلال عملکرد ناشی از اختلالات پیش از قاعدگی مؤثر باشند. بنابراین مصرف داروهای هورمونی، ضدافسردگی یا مکمل‌ها برای PMS بهتر است پس از ارزیابی پزشک انجام شود.
چه زمانی علائم قبل از پریود نیاز به مراجعه به پزشک دارند؟
وجود کمی نفخ یا تغییر خلق پیش از پریود معمولاً نگران‌کننده نیست؛ اما اگر علائم نزدیک شدن به پریود آن‌قدر شدید هستند که نمی‌توانید به‌طور طبیعی کار کنید، درس بخوانید، روابط خود را مدیریت کنید یا فعالیت‌های روزانه را انجام دهید، بهتر است برای بررسی PMS شدید یا PMDD به پزشک یا متخصص زنان مراجعه کنید.
همچنین علائمی که در تمام طول ماه ادامه دارند نباید به‌طور خودکار به PMS نسبت داده شوند. اضطراب، افسردگی، میگرن و برخی بیماری‌های دیگر ممکن است قبل از پریود تشدید شوند و نیاز به بررسی مستقل داشته باشند. افکار آسیب به خود یا خودکشی یک علامت هشدار جدی است و نیاز به دریافت فوری کمک پزشکی و روان‌پزشکی دارد. PMDD در موارد شدید می‌تواند با افکار خودکشی همراه باشد.
جمع بندی
علائم نزدیک شدن به پریود می‌توانند از چند روز تا حدود دو هفته قبل از قاعدگی ظاهر شوند و شامل تغییرات جسمی و خلقی مانند نفخ، خستگی، حساسیت سینه‌ها و نوسانات خلقی باشند. شناخت این علائم و ثبت منظم چرخه قاعدگی به شما کمک می‌کند الگوی PMS خود را بهتر بشناسید و برای شروع پریود آماده‌تر باشید. در صورت شدید یا غیرعادی بودن علائم نیز بهتر است برای بررسی دقیق‌تر با پزشک مشورت کنید.